“Hazır değilim” ifadesi çoğu zaman bir durum tespiti gibi sunulur. Ama klinik düzeyde bakıldığında bu cümle, çoğu zaman bir duyguya değil, bir savunmaya işaret eder.
Kişi gerçekten hazır olmadığı için mi başlamaz, yoksa başlamak bazı içsel süreçleri tetiklediği için mi “hazır değilim” der?
Bu ayrım belirleyicidir.
“Hazır Hissetmek” Bir Duygu Değil, Bir Eşik Fantezisidir
Birçok kişi başlamayı, belirli bir içsel eşiğin aşılmasına bağlar:
- Kaygının azalması
- Netliğin artması
- Motivasyonun yükselmesi
- Kendine güvenin gelmesi
Ancak bu eşik çoğu zaman hiçbir zaman stabilize olmaz.
Çünkü burada aranan şey gerçek bir hazırlık değil, çatışmasız bir zihin halidir.
Oysa çatışma ortadan kalkmadan hareket etmek, ruhsal gelişimin parçasıdır. Çatışmanın bitmesini beklemek ise hareketi askıya alır.
Başlamamak: Kaçınma mı, Korunma mı?
Dışarıdan bakıldığında erteleme gibi görünen bu durum, içsel olarak çoğu zaman bir kaçınma organizasyonudur.
Başlamak şu anlamlara gelebilir:
- Değerlendirilmek
- Yetersizlik ihtimaliyle karşılaşmak
- Başarısızlıkla temas
- Görünür olmak
- Kontrol kaybı
Bu noktada “başlamamak”, işlevsiz bir davranış değil; benliği koruyan bir düzenleme haline gelir.
Kişi hareket etmediği sürece:
- Yetersizlik test edilmez
- Eleştiriyle karşılaşılmaz
- İç eleştirmen tetiklenmez
- Benlik bütünlüğü korunur
Dolayısıyla sorun “neden başlamıyor?” değil, “başlarsa neyle karşılaşacak?” sorusudur.
İç Eleştirmen ve Paralize Edici Etki
Birçok vakada belirleyici olan şey dış koşullar değil, içsel sestir.
Bu ses genellikle:
- Katı
- Talepleri yüksek
- Toleransı düşük
- Hata karşısında cezalandırıcı
bir yapıdadır.
Bu yapı altında başlamak, yalnızca bir işe girişmek değildir; aynı zamanda yargılanma alanına girmektir.
Bu nedenle kişi şunu yaşar:
Başlamamak → Rahatlama Başlamaya yaklaşmak → Gerilim artışı
Bu döngü zamanla pekişir.
Mükemmeliyetçilik: Başlamayı Erteleyen Değil, Engelleyen Yapı
Mükemmeliyetçilik çoğu zaman “yüksek standart” olarak romantize edilir. Oysa klinik düzeyde daha çok eylemi bloke eden bir yapıdır.
Çünkü başlangıç noktası şu şekilde kurgulanır:
- Hata olmamalı
- Eksik olmamalı
- Belirsizlik olmamalı
- İlk adım doğru olmalı
Bu koşullar gerçekçi değildir. Dolayısıyla kişi bilinçli olarak değil ama yapısal olarak şunu yapar:
Başlamaz.
Sürekli Düşünmek: Zihinsel Faaliyet mi, Eylemden Kaçınma mı?
Bazı kişiler yoğun biçimde düşünür:
- Araştırır
- Okur
- Plan yapar
- Senaryolar üretir
Bu durum üretkenlik gibi görünür. Ancak eylem yoksa, bu süreç çoğu zaman eylemin yerine geçen bir düzenlemedir.
Düşünmek kontrol edilebilir. Eylem ise sonuç doğurur.
Bu nedenle zihinsel aktivite, belirsizliğe karşı bir tampon işlevi görür.
Zamanla Ne Değişir?
Bu yapı sürdükçe:
- Başlama eşiği yükselir
- Kaygı genişler
- İç eleştirmen güçlenir
- Kaçınma kronikleşir
Ve önemli bir kayma olur:
Kişi artık yalnızca “başlayamayan biri” değil, “başlayamayacak biri” gibi hissetmeye başlar.
Bu, davranıştan kimliğe geçiştir.
Psikodinamik Çerçevede Nasıl Çalışılır?
Bu noktada odak “nasıl motive olurum?” değildir. Daha temel sorular devreye girer:
- Başlamak benim için neyi temsil ediyor?
- Hangi duygular tetikleniyor?
- İçimdeki hangi ses hareketi durduruyor?
- Bu ses kime ait, ne kadar tanıdık?
- Başlamamak beni neyden koruyor?
Çalışma, davranışı zorlamak değil; davranışı organize eden yapıyı anlamaktır.
Anlam arttıkça, eylem üzerindeki baskı azalır.
Sonuç
Sürekli hazır hissetmeyi beklemek, çoğu zaman bir eksiklik değil, bir düzenlemedir.
Kişi başlamadığı için hazır hissetmez; hazır hissetmediği için değil.
Ve çoğu durumda mesele disiplin değil, başlamanın tetiklediği içsel deneyimdir.
Samsun’da psikolog ve Online Görüşme
Başlamakta zorlanma, erteleme, mükemmeliyetçilik ve içsel baskı süreçleri psikodinamik açıdan ele alınabilir.
📍 Samsun Atakum’da yüz yüze psikolojik destek🌐 Online görüşme imkanı
Uzman Psikolog Bilal Kaya ile Psikolojik Destek
Samsun Atakum merkezli çocuklar için oyun terapisi arayan ebeveynler ve yetişkin bireyler için bireysel psikolojik danışmanlık hizmeti sunuyorum. Destek için:🌐 www.bilalkaya.net
📍Samsun Atakum Psikolog / Online Danışmanlık / Samsun Atakum çocuk psikoloğu ve oyun terapisi hizmetleri
Bilal KAYA | Yetişkin ve Çocuk Psikoloğu | Online Psikolog | Samsun Psikolog | Atakum Psikolog
Yorumlar
Henüz onaylanmış yorum yok.
Google ile giriş yapanlar yorum yapabilir.
Google ile Giriş Yap