Reddedilme Korkusu Nedir? İnsanlar Beni Sevmeyecek Diye Korkuyorum

Bir ortamda konuşmadan önce söylediklerinizi defalarca düşünüyor musunuz? Bir mesaj gönderdikten sonra karşı tarafın ne düşüneceğini merak ediyor, eleştirildiğinizde uzun süre etkisinden çıkamıyor musunuz?

Bazı insanlar için başkaları tarafından sevilmek ve kabul görmek yalnızca bir istek değil, derin bir ihtiyaç haline gelebilir. Bu kişiler sıklıkla şu düşüncelerle mücadele eder:

• "Ya beni sevmezlerse?"
• "Ya yanlış bir şey söylersem?"
• "Ya bana kızarlarsa?"
• "Ya beni dışlarlarsa?"
• "Ya yeterince iyi değilsem?"

Bu düşüncelerin merkezinde çoğu zaman reddedilme korkusu bulunur.

Reddedilme Korkusu Nedir?

Reddedilme korkusu, kişinin başkaları tarafından kabul edilmeyeceği, dışlanacağı, eleştirileceği veya sevilmeyeceği yönündeki yoğun kaygısıdır.

Bu korku yalnızca romantik ilişkilerde ortaya çıkmaz. Arkadaşlık ilişkilerinde, iş hayatında, aile içinde ve hatta günlük sosyal etkileşimlerde bile kendini gösterebilir.

Bazı kişiler için reddedilmek yalnızca bir olumsuz deneyim değildir; aynı zamanda değersizlik, yalnızlık ve terk edilme duygularını da beraberinde getirir.

İnsanlar Beni Sevmeyecek Diye Neden Korkarım?

Psikodinamik yaklaşıma göre bugünkü ilişkilerimiz yalnızca bugün yaşadıklarımızdan etkilenmez. Geçmiş ilişki deneyimlerimiz, özellikle de çocukluk dönemindeki bakım verenlerle kurduğumuz ilişkiler, kendimize ve diğer insanlara dair beklentilerimizi şekillendirebilir.

Örneğin;

• Sürekli eleştirilen,
• Başarılarıyla değer gören,
• Duyguları yeterince anlaşılmayan,
• Koşullu sevgi deneyimleyen

çocuklar zamanla şu inançları geliştirebilir:

"Sevilmek için kusursuz olmalıyım."

"İnsanlar beni olduğum gibi kabul etmez."

"Hata yaparsam terk edilirim."

Bu inançlar yetişkinlikte de ilişkileri etkileyebilir.

Onaylanma İhtiyacı ve Öz Değer

Reddedilme korkusu yaşayan kişiler çoğu zaman öz değerlerini başkalarının değerlendirmelerine bağlayabilirler.

Kendilerini;

• aldıkları takdirlerle,
• beğenilerle,
• onaylarla,
• başkalarının ilgisiyle

değerli hissetmeye başlayabilirler.

Ancak bu durumda kişinin öz değeri dışarıdan gelen geri bildirimlere bağlı hale gelir. Bir eleştiri ya da mesafe hissi, yoğun bir yetersizlik duygusunu tetikleyebilir.

Herkesi Memnun Etmeye Çalışmak

Reddedilmekten korkan kişiler sıklıkla:

• Hayır diyemeyebilir,
• Kendi ihtiyaçlarını geri plana atabilir,
• Sürekli anlayışlı olmaya çalışabilir,
• Çatışmalardan kaçınabilir,
• İnsanları üzmemek için kendilerinden ödün verebilirler.

İlk bakışta bu davranışlar ilişkileri koruyor gibi görünse de zamanla kişinin kendi ihtiyaçlarından uzaklaşmasına neden olabilir.

Reddedilme Korkusu İlişkileri Nasıl Etkiler?

İlginç bir şekilde reddedilme korkusu bazen kişinin tam da kaçınmaya çalıştığı sonucu doğurabilir.

Örneğin kişi:

• Sürekli onay arayabilir,
• Karşı tarafın sevgisinden emin olmak isteyebilir,
• En küçük mesafeyi tehdit olarak algılayabilir,
• Aşırı uyumlu davranabilir.

Bu durum ilişkilerde baskı yaratabilir ve kişinin gerçek ihtiyaçlarını ifade etmesini zorlaştırabilir.

Winnicott ve Gerçek Benlik

Psikanalist Donald Winnicott, kişinin kabul görmek uğruna kendi duygularını ve ihtiyaçlarını gizleyebileceğini belirtmiştir.

Bu durumda kişi çevresinin beklentilerine uygun davranır ancak zamanla kendi gerçek benliğinden uzaklaşabilir.

Bazı insanların sık sık yaşadığı:

• "Kimse beni gerçekten tanımıyor."
• "Kendim gibi davranamıyorum."
• "Sürekli rol yapıyormuş gibiyim."

duyguları bununla ilişkili olabilir.

Reddedilme Korkusuyla Baş Etmek Mümkün mü?

Reddedilme korkusunu tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmayabilir. Sonuçta hepimiz kabul görmek ve sevilmek isteriz.

Ancak önemli olan, öz değerimizi yalnızca başkalarının onayına bağlamamaktır.

Kendimize şu soruları sormak faydalı olabilir:

• Sevilmek için sürekli çaba göstermem gerektiğine mi inanıyorum?
• İnsanların beni olduğu gibi kabul etmeyeceğini mi düşünüyorum?
• Bir eleştiri aldığımda neden bu kadar etkileniyorum?
• Bu duygular bana geçmişteki hangi deneyimleri hatırlatıyor?

Bu sorular kişinin kendi ilişki örüntülerini anlamasına yardımcı olabilir.

Psikolojik Destek Ne Zaman Faydalı Olabilir?

Eğer:

• Sürekli başkalarının ne düşündüğünü düşünüyorsanız,
• Eleştirilmek sizi yoğun şekilde etkiliyorsa,
• İnsanları memnun etmek için kendinizden ödün veriyorsanız,
• Hayır demekte zorlanıyorsanız,
• Reddedilme korkusu ilişkilerinizi etkiliyorsa,

profesyonel psikolojik destek almak faydalı olabilir.

Psikodinamik yaklaşım, yalnızca belirtilere değil; bu korkuların kökenlerine, ilişki örüntülerine ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiye de odaklanır.

Sonuç

Reddedilme korkusu çoğu zaman yalnızca bugünkü ilişkilerle ilgili değildir. Bazen geçmiş deneyimlerimizin, ilişki örüntülerimizin ve kendimiz hakkında geliştirdiğimiz inançların bir yansımasıdır.

Kendimizi yalnızca başkalarının onayıyla değerli hissettiğimizde, ilişkilerimizde sürekli bir kaygı yaşayabiliriz. Ancak öz değer duygusu güçlendikçe, başkalarının bizi sevip sevmeyeceği sorusu da hayatımızın merkezindeki yerini yavaş yavaş kaybetmeye başlayabilir.

Bilal KAYA | Yetişkin ve Çocuk Psikoloğu | Online Psikolog | Samsun Psikolog | Atakum Psikolog