İnsanlar Beni Sevmeyecek Diye Korkuyorum: Onaylanma İhtiyacının Psikolojik Kökenleri

Bir ortamda konuşmadan önce defalarca düşünmek, bir mesaj gönderdikten sonra karşı tarafın ne düşüneceğini merak etmek ya da insanları kırmamak için sürekli kendinden ödün vermek...

Bazı insanlar için başkaları tarafından sevilmek ve onaylanmak yalnızca bir tercih değil, adeta bir ihtiyaç haline gelebilir.

Bu kişiler sıklıkla şu düşünceleri yaşayabilir:

• "Ya beni sevmezlerse?"
• "Ya yanlış bir şey söylersem?"
• "Ya bana kızarlarsa?"
• "Ya beni dışlarlarsa?"
• "Ya yeterince iyi değilsem?"

Peki insanların bizi sevmemesi ihtimali neden bazı kişiler için bu kadar kaygı verici olabilir?

Sevilme İhtiyacı İnsan Olmanın Doğal Bir Parçasıdır

İnsan sosyal bir varlıktır. Hepimiz kabul görmek, değer verilmek ve ilişkiler kurmak isteriz.

Bu nedenle başkalarının bizim hakkımızda ne düşündüğünü önemsemek tamamen normaldir.

Ancak bazen sevilme ihtiyacı o kadar merkezi hale gelir ki kişi kendi isteklerini, düşüncelerini ve duygularını geri plana atmaya başlayabilir.

Bu noktada amaç yalnızca ilişki kurmak değil, reddedilmekten kaçınmak haline gelir.

Neden Sürekli Onay Ararız?

Psikodinamik yaklaşıma göre bugün kurduğumuz ilişkiler, geçmiş ilişki deneyimlerimizden bağımsız değildir.

Çocukluk döneminde sevgi, ilgi ve kabul görme biçimimiz; kendimize ve diğer insanlara ilişkin algımızı şekillendirebilir.

Örneğin kişi:

• Sürekli eleştirilmişse,
• Koşullu sevgi deneyimlediyse,
• Başarılarıyla değer gördüyse,
• Duyguları yeterince anlaşılmamışsa,

zamanla "değerli olabilmek için insanların beni onaylaması gerekir" şeklinde bir inanç geliştirebilir.

Bu inanç yetişkinlikte de etkisini sürdürebilir.

Reddedilme Korkusu Neden Bu Kadar Güçlüdür?

Bazı insanlar için eleştirilmek yalnızca eleştirilmek değildir.

Bir eleştiri;

• değersizlik,
• yetersizlik,
• dışlanma,
• terk edilme

duygularını tetikleyebilir.

Bu nedenle küçük bir olumsuz geri bildirim bile yoğun kaygı yaratabilir.

Kişi çoğu zaman mevcut duruma değil, geçmiş deneyimlerin bıraktığı duygusal izlere de tepki vermektedir.

Herkesi Memnun Etmeye Çalışmak

İnsanların sevgisini kaybetmekten korkan kişiler sıklıkla:

• Hayır diyemeyebilir,
• Sınır koymakta zorlanabilir,
• Kendi ihtiyaçlarını erteleyebilir,
• Sürekli anlayışlı olmaya çalışabilir,
• Çatışmalardan kaçınabilir.

Başlangıçta ilişkileri koruyor gibi görünen bu durum zamanla kişinin kendisini yorgun, değersiz ve anlaşılmamış hissetmesine neden olabilir.

Çünkü kişi başkaları tarafından kabul edilmek için kendisinden uzaklaşmaya başlayabilir.

Winnicott ve "Gerçek Benlik"

Psikanalist Donald Winnicott'a göre kişi bazı durumlarda kabul görmek uğruna kendi duygularını geri plana itebilir ve çevrenin beklentilerine göre hareket etmeye başlayabilir.

Bu durumda kişi dışarıdan uyumlu görünse de içten içe kendisini gerçek anlamda ifade edemediğini hissedebilir.

Bazı insanların sık sık yaşadığı:

• "Kimse beni gerçekten tanımıyor."
• "Kendim gibi davranamıyorum."
• "Sürekli rol yapıyormuş gibiyim."

duyguları bununla ilişkili olabilir.

İnsanların Beni Sevmesini İstemek mi, Buna Mecbur Hissetmek mi?

Buradaki önemli fark şudur:

Herkes sevilmek ister.

Ancak bazı insanlar için sevilmek bir tercih değil, psikolojik bir zorunluluk haline gelir.

Kişi kendisini ancak başkaları tarafından onaylandığında değerli hissedebilir.

Bu durumda öz değer duygusu dışarıdan gelen geri bildirimlere bağımlı hale gelir.

Psikolojik Destek Ne Zaman Faydalı Olabilir?

Eğer:

• Sürekli başkalarının ne düşündüğünü düşünüyorsanız,
• Eleştirilmek sizi yoğun biçimde etkiliyorsa,
• İnsanları memnun etmek için kendinizden ödün veriyorsanız,
• Hayır demekte zorlanıyorsanız,
• Reddedilme korkusu ilişkilerinizi etkiliyorsa,

profesyonel psikolojik destek almak faydalı olabilir.

Psikolojik destek sürecinde kişinin öz değer algısı, ilişki örüntüleri, bağlanma deneyimleri ve onaylanma ihtiyacı daha derinlemesine ele alınabilir.

Sonuç

İnsanların bizi sevmesini istemek son derece insani bir ihtiyaçtır. Ancak kendimizi yalnızca başkalarının onayıyla değerli hissediyorsak, zamanla kendi ihtiyaçlarımızdan ve duygularımızdan uzaklaşabiliriz.

Bazen asıl soru "İnsanlar beni sever mi?" değil, "Ben kendimi ne kadar kabul edebiliyorum?" sorusudur.

Çünkü kişinin kendisiyle kurduğu ilişki güçlendikçe, başkalarının onayına duyduğu ihtiyaç da daha dengeli bir hale gelebilir.

Bilal KAYA | Yetişkin ve Çocuk Psikoloğu | Online Psikolog | Samsun Psikolog | Atakum Psikolog