Bir tartışma sona ermiş olabilir. Karşınızdaki kişi günlük hayatına devam etmiş, konu kapanmış gibi görünebilir. Ancak siz hâlâ aynı konuşmayı zihninizde tekrar ediyor olabilirsiniz.
"Keşke bunu söyleseydim."
"Bana bunu neden söyledi?"
"Acaba beni yanlış mı anladı?"
"Fazla mı tepki verdim?"
Bazen saatler, bazen günler boyunca aynı konuşmayı zihnimizde yeniden kurarız. Farklı senaryolar üretir, söyleyemediklerimizi tekrar tekrar düşünür ve tartışmayı sanki yeniden yaşıyormuş gibi hissederiz.
Peki zihnimiz neden bunu yapar?
Tartışma Bitse de Zihin Neden Devam Eder?
İnsan beyni yalnızca yaşanan olayı değil, o olayın bizde bıraktığı duyguyu da işlemeye çalışır.
Eğer tartışma sırasında yoğun öfke, suçluluk, utanç, hayal kırıklığı veya reddedilme hissi yaşadıysak, zihnimiz bu deneyimi anlamlandırmaya çalışabilir.
Bu nedenle tartışma sona erse bile, duygusal etkisi devam edebilir.
Bazen aslında tekrar tekrar düşündüğümüz şey konuşmanın kendisi değil, konuşmanın bizde uyandırdığı histir.
"Keşke..." Cümleleri Neden Bitmez?
Bir tartışmadan sonra zihnimiz çoğu zaman alternatif senaryolar üretir.
"Keşke sessiz kalsaydım."
"Keşke daha net konuşsaydım."
"Keşke hiç cevap vermeseydim."
Bu düşünceler ilk bakışta çözüm arayışı gibi görünse de çoğu zaman geçmişi değiştirme çabasının bir yansımasıdır.
Oysa yaşanmış bir konuşmayı değiştirmek mümkün değildir.
Bu nedenle "keşke" düşünceleri arttıkça kişi çoğu zaman rahatlamak yerine daha fazla zihinsel yorgunluk yaşayabilir.
Her Tartışma Sadece Bugünle İlgili Olmayabilir
Bazen yaşadığımız tartışmanın bizi bu kadar etkilemesinin nedeni yalnızca o olay değildir.
Karşımızdaki kişinin kullandığı bir ifade, ses tonu ya da tavrı geçmişte yaşadığımız başka deneyimleri de harekete geçirebilir.
Örneğin;
- Sürekli eleştirilen biri küçük bir geri bildirimi bile ağır bir eleştiri gibi hissedebilir.
- Çocukluğunda sık sık suçlanan biri tartışmalardan sonra yoğun suçluluk yaşayabilir.
- Duyguları yeterince görülmeyen biri anlaşılmadığını hissettiğinde çok daha yoğun incinebilir.
Bu durumda kişi yalnızca bugünkü tartışmaya değil, geçmişte benzer duygular yaşadığı birçok deneyime de tepki veriyor olabilir.
Psikodinamik Yaklaşım Bu Durumu Nasıl Açıklar?
Psikodinamik yaklaşım, yaşanan olay kadar o olayın kişide uyandırdığı anlamla da ilgilenir.
Aynı tartışma iki kişiyi farklı şekillerde etkileyebilir.
Bir kişi birkaç saat içinde yaşadığı olayı geride bırakabilirken, başka biri günlerce aynı konuşmayı zihninde tekrar edebilir.
Çünkü yaşanan olay, herkesin geçmiş deneyimleriyle farklı biçimde birleşir.
Bazı tartışmalar yalnızca bugünkü ilişkiyi değil, kişinin geçmişte yaşadığı reddedilme, eleştirilme, değersizlik ya da anlaşılmama deneyimlerini de yeniden canlandırabilir.
Bu nedenle zihnin tekrar tekrar aynı olaya dönmesi bazen çözüm bulmaya çalışmaktan çok, anlam veremediği duygularla baş etme çabası olabilir.
Sürekli Düşünmek Sorunu Çözer mi?
Birçok kişi düşünmeye devam ederse doğru cevabı bulacağını hisseder.
Ancak aynı konuşmayı defalarca zihinde canlandırmak çoğu zaman çözüm üretmez.
Aksine;
- Kaygıyı artırabilir,
- Suçluluk duygusunu besleyebilir,
- Öfkenin sürmesine neden olabilir,
- Kişinin günlük yaşamına odaklanmasını zorlaştırabilir.
Düşünmek ile aynı düşüncenin içinde dönüp durmak arasında önemli bir fark vardır.
Kendinize Şu Soruları Sorabilirsiniz
Bir tartışmadan sonra uzun süre aynı olayı düşündüğünüzde kendinize şu soruları yöneltebilirsiniz:
- Beni en çok rahatsız eden neydi?
- Bu olay bana hangi duyguyu hissettirdi?
- Daha önce de benzer duyguları yaşamış mıydım?
- Bu tartışmada gerçekten yalnızca bugünü mü yaşıyorum?
Bu sorular bazen yaşanan olayın görünen yüzünün ötesine bakabilmeyi kolaylaştırabilir.
Ne Zaman Psikolojik Destek Alınabilir?
Zaman zaman yaşanan tartışmaların ardından düşüncelere dalmak insan olmanın doğal bir parçasıdır. Ancak;
- Aynı olay günlerce zihninizi meşgul ediyorsa,
- Sürekli kendinizi suçluyorsanız,
- Tartışmalar günlük yaşamınızı etkiliyorsa,
- Benzer durumlar tekrar tekrar yaşanıyorsa,
bu durumun altında yatan psikolojik dinamikleri anlamak için profesyonel destek almak faydalı olabilir.
Sonuç
Bir tartışmadan sonra zihnin aynı konuşmayı tekrar tekrar yaşaması, çoğu zaman yalnızca o tartışmayla ilgili değildir. Bazen geçmiş deneyimler, ilişki örüntüleri ve yoğun duygular, yaşanan olayı olduğundan daha etkileyici hâle getirebilir.
Geçmişi değiştirmek mümkün değildir. Ancak yaşadığımız olayların bizde neden bu kadar güçlü izler bıraktığını anlamak mümkündür. Bu farkındalık, yalnızca tartışmaları değil, kendimizle ve başkalarıyla kurduğumuz ilişkiyi de farklı bir gözle değerlendirmemize yardımcı olabilir.
Bilal KAYA | Yetişkin ve Çocuk Psikoloğu | Online Psikolog | Samsun Psikolog | Atakum Psikolog
Yorumlar
Henüz onaylanmış yorum yok.
Google ile giriş yapanlar yorum yapabilir.
Google ile Giriş Yap